Podatek od spadków i darowizn

OD SPADKÓW I DAROWIZN

cechy:

• podatek majątkowy od przyrostu substancji (masy majątkowej)
• rzeczowy, zwyczajny, bezpośredni

podmiot:

• tylko os. fizyczne
• podział na 3 grupy podatkowej, decyduje stopień pokrewieństwa/powinowactwa
• podziałowi na grupy nie podlegają podatnicy nabywający prawa majątkowe w drodze zasiedzenia

przedmiot:

• nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem:

• dziedziczenia, zapisu, polecanie testamentowego
• darowizny, polecenia darczyńcy
• zasiedzenia
• nieodpłatnego zniesienia współwłasności
• zachowku
• nieodpłatnej renty, użytkowania, służebności

• też nabycie praw do wkładu oszczędnościowego, odziedziczenie indywidualnych kont emerytalnych
• ale nie są przedmiotem: 1) dziedziczenie, darowizna praw autorskich i pokrewnych, 2) nabycie własności reczy ruchomych znajdujących się w kraju lub praw majątkowych wykonywanych w kraju gdy ani nabywca, ani spadkodawca lub darczyńca się są w dniu nabycia Polakami ani nie mieli w Polsce stałego msc. zamieszkania
• jak nabywcą Polak lub osoba mająca w Polsce msc. stałego pobytu to nieograniczony obowiązek podatkowy

zwolnienia:

• szeroko rozumiana działalność rolnicza
• nabycie przedmiotów osobistych
• zwolnienia o char. mieszkaniowym
• specjalne zwolnienie dla wszelkiego nabycia praw i rzeczy dla małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy (warunek: zgłoszenie w ciągu 6 msc od dnia powstania obowiązku podatkowego naczelnikowi US)

obowiązek podatkowy:

• zasadniczo ciąży na nabywcy
• moment powstania obowiązku zalezy od rodzaju czynności, która była podstawą nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych
• jak dziedziczenie to z chwilą przejęcia spadku co do zasady

podstawa:

• czysta wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, czyli wartość po potrąceniu określonych w ustawie długów i ciężarów
• wartość ustala się wg stanu rzeczy i praw w dniu ich nabycia i ceny w dniu powstania obowiązku podatkowego
• podstawę pomniejsza się o minimum wolne od podatku, jego wysokość zalezy od przynależności do 1 z 3 grup
• od podstawy odlicza się też różnego rodzaju długi i ciężary.
• długi i ciężary to wartość wykonanych poleceń, zapisu, wypłaty z tytułu zachowku, ale też koszty ostatniej choroby spadkodawcy, koszty jego pogrzebu z nagrobkiem, a także inne obowiązki dotyczące spadków wynikające z KC, i inne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem darowizny lub spadku
• ale przy nabyciu w drodze zasiedzenia nie odlicza się długów i ciężarów. Można jedynie odliczyć nakłady poniesione w trakcie biegu zasiedzenia.

skala:

• nie jest jednolita, zależy od sposobu nabycia majątku
• przy zasiedzeniu proporcjonalna - 7%
• w innych wypadkach progresywna, szczeblowa, zależna od przynależności do 1 z 3 grup podatkowych

ulga mieszkaniowa:

• do podstawy nie wlicza się wartości nieruchomości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m kwadratowych. Dużo warunków! Inaczej to wygląda dla różnych grup podatkowych.

płatność:

• wymiar podatku na zasadzie kumulacji przedmiotowej! (chodzi o sumowanie wartości nabytych rzeczy i praw od tej samej osoby w ciągu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie)
• obowiązek zeznań podatkowych w ciągu miesiąca od powstania obowiązku podatkowego (nie dotyczy sytuacji gdy płatnikiem notariusz)

Podatek rolny

ROLNY

podmiot:

• os. fiz, prawne i jednostki org. (w tym spółki) nieposiadające osobowości prawnej, kiedy są:

• właścicielami gruntów (o ile nie znajdują się w posiadaniu samoistnych, wtedy obowiązek podatkowy na posiadaczu samoistnym)
• posiadaczami samoistnymi gruntów
• użytkownikami wieczystymi gruntów
• posiadaczami gruntów będących własnością SP, jst

• wyłączenia podmiotowe: SP, gmina

przedmiot:

• grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych
• użytki rolne: ich zamknięty katalog w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków: grunty orne, łąki trwałe, rowy, pastwiska trwałe, sady, grunty pod stawami, grunty zabudowane
• opodatkowaniu nie podlegają grunty sklasyfikowane jako użytki rolne lub grunty zadrzewione lub zakrzewione, jeśli służą dział gosp. innej niż działalność rolnicza
• działalność rolnicza: jej def. w ustawie o podatku rolnym: produkcja roślinna i zwierzęca itd.

zwolnienia:

• stymulacyjne (np. zwolnienie gruntów gosp. rolnych powstałych na zagospodarowanych nieżutykach) i korekcyjne (np. te, które są tak słąbe że nie przynoszą przychodu lub mały przychód: V, VI Via klasa gley, tereny objęte melioracją itd.)

podstawa:

• zależna od tego, czy grunty wchodza w skład gosp rolnego
• jest specjalna def. gosp. rolnego: musi się składać z łącznej powierzchni przekraczającej 1ha lub 1 ha przeliczeniowy
• podstawa dla gruntów niewchodzących w skład gosp. rolnego: hektar fizyczny
• podstawa dla gruntów wchodzących w skład gosp. rolnego: hektar przeliczeniowy
• hektar przeliczeniowy: specjalna jednostka na potrzeby podatku rolnego, ma odzwierciedlać przeciętną dochodowość z hektara. Bierze się pod uwagę przynależność gminy do jednego z 4 okręgów, klasę bonitacyjną gleby, rodzaj użytków.

stawki:

• stawki kwotowe. zależne od tego, czy grunty wchodzą w skład gosp rolnego
• jak są to równowartość pieniężna 2,5q żyta
• ja nie to równowartość pieniężna 5q żyta

ulgi:

• inwestycyjna, korekcyjna dla terenów podgórskich i górskich, związana z klęską żywiołową, ulga żołnierska

tryb:

• zależy od tego czy os. fiz. czy prawna
• możliwość pobierania łącznie z pod. od nieruchomości i leśnym (jak chodzi o osobę fizyczną i tereny są w tej samej gminie)

Podatek od nieruchomości

Podatek od nieruchomości (ustawa o podatkach i opłatach lokalnych)

podmiot:

• os. fiz, prawne i jednostki org. (w tym spółki) nieposiadające osobowości prawnej, kiedy są:

• właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (o ile nie znajdują się w posiadaniu samoistnych, wtedy obowiązek podatkowy na posiadaczu samoistnym)
• posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych
• użytkownikami wieczystymi gruntów
• posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych będących własnością SP, jst

przedmiot:

• 3 kategorie: 1) grunty, 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem dział. gosp.
• nie są przedmiotem użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasy, o ile nie są zajęte na prowadzenie dział. gosp.
• nie są też objęte podatkiem grunty zajęte na pasy drogowe, pod wodami powierzchniowymi płynącymi itd.

zwolnienia:

• budowle infrastruktury kolejowej, portowej, lotniczej
• budynki wpisane do rejestru zabytków
• Rada Gminy może dać inne zwolnienia

podstawa:

• zależna od rodzaju przedmiotu:

• grunty: powierzchnia w metrach kwadratowych lub hektarach
• budynki: powierzchnia użytkowa w metrach kwadratowych
• budowle: wartość amortyzacyjna (ustalana na 1 stycznia roku podatkowowgo, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne), a gdy już całkowicie zaamortyzowane: wartość z 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatecznego odpisu amortyzacyjnego

stawki:

• są stawki zarówno kwotowe jak i procentowe
• dla budowli procentowo - 2% wartości
• dla gruntów i budynków oraz ich części kwotowo, zależne od spsosbu użycia przemdiotu opodatkowania (najwyższe przy dział. gosp.). Konkretną wysokość kwotową ustala Rada Gminy.

tryb:

• zależy od rodzaju podatnika
• os. fizyczne zobowiązane od doręczenia decyzji ustalającej wysokość podatku (wcześniej mają obowiązek złożenia organowi podatkowemu informacji o nieruchomościahc i obiektach budowlanych)
• podmioty inne niż os. fiz. zobowiązane z mocy prawa (więc mają obowiązek składać do 31 stycznia deklaracje na podatek i w ratach wpłacać do 15 dnia każdego miesiąca podatek samodzielnie obliczony)

CIT - podatek od osób prawnych

CIT

podmiot:

• można wyróżnić 5 kategorii: wszelkie osoby prawne, spółki kapitałowe w organizacji, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej z wyjątkiem spółek nieposiadających osobowiści prawnej innych niż spółka komandytowo-akcyjna, spółki niemające osobowości prawnej mające zarząd lub siedzibę w innym państwie jeśli prawo tego państwa traktuje je jak osoby prawne podlegajace nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, podatkowe grupy kapitałowe
• podatkowa grupa kapitałowa PGK: tworzą ją co najmniej 2 spółki p.h. posiadające osobowość prawną i powiązane związkami kapitałiwymi. Aby otrzymać status PGK trzeba spełnić szereg warunków: kapitał zakładowy każdej ze spółek co najmniej milion zł, posiadanie przez nie sziedzib w PL, spółka dominująca ma co najmniej 95% udziałów w spółkach zależnych, zawarcie umowy w formie aktu notarialnego
• podatnik CIT może uzyskać status małego podatnika: wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z VATem) mniejsza w obiegłym roku niż 1 200 000 euro w przeliczeniu na złotówki
• podmioty CIT mogą podlegać ograniczonemu lub nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, w zależności od statusu rezydenta. Rezydentem podatnik CIT, który ma siedzibę lub zarząd na terenie RP. Wtedy opodatkowuje całość dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia. Nierezydent płaci CIT jedynie od dochodów uzyskanych na terytorium RP>
• Katalog podmiotów uszczuplają zwolnienia podmiotowe: SP, NBP, jst, państwowe fundusze celowe, ZUS itd.

przedmiot:

• zasadniczo dochód bez względu na jego źródło (chyba że źródło wprost wyłączone w ustawie jak: dział. rolnicza, gospodarka leśna, przedsiębiorca żeglugowy, przychody z czynności które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy)
• dochód to nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnieta w roku podatkowym (gdy koszty przewyższają przychody mamy stratę)
• wyjątkowo przedmiotem przychód, odnosi się to do: 1) nierezydentów - katalog zamknięty źródeł przychodów opodatkownych 2) przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (dywidendy itd.)
• przychód - brak def., ale jest katalog: są to otrzymane pieniądze, wartość świadczeń nieodpałych, wartość umorzonych i przedawnionych zobowiązań itd. Jest też katalog wyłączonych przychodów.
• koszty to: wydatki, które zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów, które nie zostały wskazane w zamkniętym katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania dochodów i które zostały właściwie udokumentowane
• zasady obniżania dochodu o stratę: w ciągu 5 kolejnych lat podatkowych, rocznie nie więcje niż o 50%
• rok podatkowy co do zasady rokiem kalendarzowym. ale może być to inne 12 kolejnych miesięcy
• ustalanie dochodu z tzw. podmiotów powiązanych: organ w drodze oszacowania metodą porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odsprzeaży, rozsądnej marży, a w ostateczności metod zysku transakcyjnego. Jeśli organ wykruje oszustwo: sankcja karna 50% do różnicy między dochodem zadeklarowanym a określonym przez organy.

zwolnienia i ulgi:

• zwolnienia społeczne, stymulacyjne, wynikajace z prawa międzynarodowego

ulgi tylko gdy podstawą dochód: 1) odliczenie darowizn na org. poż. publ. i cele kultu religijnego - maks 10% dochodu łącznie na oba te cele; darowin na cele dział. charyt-opiekuńczej kościołów - nielimitowane; 2) ulga dla sektora bankowego - 20% kwoty kredytów umorzonych w związku z restrukturalizacją; 3) odliczenie wydatków na nabycie nowych technologii - do 50%

podstawa:

• dochód lub czasem przychód

stawki:

• mają charakter procentowy i tworzą proporcjonalną skalę podatkową
• stawka najważniejsza to 19%, stosowana do podstawy opodatkowania jaką stanowi dochód
• w odniesieniu do przychodów nierezydentów będzie to 10 lub 20% przychodu (ale mogą ulec obniżeniu nawwt do 0% na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania
• dywidedy i udziały w zyskach osób prawnych mających siedzibę w RP: 19% (od przychodu, więc nieuwzględniane koszty i ulgi odliczane od dochodu)

tryb płatności:

• okresem rozliczeniowym rok podatkowy, a więc ostateczne rozliczenie następuje po jego zakończeniu
• w trakcie trwania roku obowiązek wpłacania zaliczek zazwyczaj za okresy miesięczne do 20. dnia miesiąca, ewentualnie (mali podatnicy, podatnicy rozpoczynający działalność o ile wybrali taką formę) kwartalnie
• obowiązek rozliczenia rocznego w zeznaniu podatkowym do 3. miesiąca roku następnego

PIT - podatek od osób fizycznych

PIT

cechy:

• w Polsce podatek globalny (unitarny, syntetyczny) a nie cedularny
• zasila i budżet państwowy i samorządy

podmiot:

• osoby fizyczne. brak definicji, więc stosujemy KC
• 3 czynniki różnicujące sytuację podmiotów: status rezydenta, stan cywilny, wiek
• status rezydenta: rezydentem w PIT jest ten, kto ma miejsce zamieszkania w RP (tj. ma tu ośrodek interesów życiowych lub przebywa w PL dłużej niż 183 dni w roku podatkowym). Osoba mieszkająca w Polsce płaci podatek od całości swoich dochodów krajowych i zagranicznych, bez względu na miejsce położenia źródeł dochodów. Gdy nie można zastosować zasady rezydencji, to 2) zasada źródła - wg miejsca osiągania dochodów. Osoba nie mająca m. zamieszkania ani stałego pobytu w Polsce płaci w Polsce podatek od tych dochodów, które tutaj uzyska (ograniczony obowiązek podatkowy). Wyjątki w tym zakresie w odniesieniu do pracowników korpusów dyplomatycznych.
• problem podwójnego opodatkowania: wiąże się to z przychodami osiąganymi za granicą. W celu eliminacji problemu bilateralne umowy. W zasadzie 2 metody rozwiązywania problemu: wyłączenie dochodu zagranicznego z progresją i proporocjonalne odliczenie podatku zagranicznego od podatku rezydualnego.
• stan cywilny: generalnie każda os. fiz. opodatkowana jest indywidualnie. Ale są 2 odstępstwa pozwalajace na wspólne rozliczanie: małżeństwa, osoby samotnie wychowujące dzieci (ale zachowują oni status odrębnych podatników, nie ma podmiotów zbiorowych)
• nie ma obowiązku korzystania z wspólnego rozliczania
• tylko niektóre małżeństwa mogą skorzystać: 1) oboje małżonkowi powinni być rezydentami (od 2008 - można być nierezyedentami o ile 75% puli wszystkich przychodów uzyskano na rerytoriuum Polski i ma się certyfikat rezydencji), 2) małżeństwo trwa cały rok (wyjątek - śmierć w trakcie roku podatkowego), 3) przez cały rok trwa bezudziałowa wspólność majątkowa małżonków + przesłanka negatywna 1) żaden z małżonków nie może skorzystać z preferencji w zakresie rozliczania dochodów tj. z stawki liniowej dla przedsiębiorców, rozliczania się ryczałtowo od przychodów ewidencjonowanych, karty podatkowej. DOZWOLONE jedynie ryczałt od przychodów z najmu/dzierżawy.
• wspólne rozliczanie polega na sumowaniu dochodów z uwzględnieniem wszystkich ulg i lizenie podatku od połowy tej sumy.
• Warunki dla samotnych opiekunów: 1) tytuł prawny sprawowanej opieki, 2) w PIT katalog takich osób: panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwodnik, rozwódka, seprcja. Wyjątkowo zamężni, jeśli orzeczono pozbawienie praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Też nie można korzystać z preferencji podatkowych
• Warunek odnośnie dzicka: do 18 roku lub 25 jak pobiera naukę.
• wiek: PIT nie jest uzależniony od wieku. Małoletni sam opodatkowuje pracę, stypendia, przedmioty oddane mu do swobodnego użytku. Ale obowiązki formalne ciążą na rodziach. Dochody z innych źródeł doliczane do dochodów rodziców.
• wspólnicy sp. cyw. i osobowych płacą PIT. Najpierw się dzieli dochody (w proporcji wg udziałow) a potem każdy osobno płaci podatek.
• Podmiotowe wyłączenia: os. fiz. uzyskujące przychody z dział. rolniczej objętej podatkiem rolnym, os fiz. uzyskujące przychody z gosp. leśnej i os. fiz. otrzymujące spadki i darowizny.

zwolnienia przedmiotowe:

• czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy
• świadczenia na zaspokojenie potrzeb rodziny, przychody małżonków powstałe w wyniku zniesienia wspólności majątkowej albo wyrównania majątków

przedmiot:

• przedmiotem jest uzyskiwanie dochodów z określonych źródeł przychodów (tylko w enumeratywnie wskazanych przypadkach przedmiotem będzie sam przychód)
• dochód = przychud minus koszty (chyba że wychodzi strata)
• przychodem w PIT będzie jakakolwiek kwota pieniężna brutto będąca wyrazem prowadzonej działalności, aktywności finansowej, nieważne czy otrzymana regularnie czy sporadycznie
• przychody do opodatkowania można kwalifikować metodą memoriałową (typowa dla przedsiębiorczości, nakazuje zaliczać przychody do opodatkowania w momenie powstania wierzytelności o wypłatę tych przychodów, niezaleznie od terminu ich pokrycia) i metodę kasową (do grona przychodów zalicza się tylko te świadczenia, które w danym roku podatkowym rzeczywiście zostały przez podatnika otrzymane w gotówce lub na rach. bankowy - stosowana np. przy stosunku pracy, jest to metoda dominująca)
• koszty: wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zabezpieczenia albo zachowania źródeł przychodu. Ważny związek przyczynowo-skutkowy. Muszą wiązać się z konkretnym, realnym źródłem przychodu, muszą być celowe i racjolane i poprawnie udokumentowane. Jest katalog wydatków, których odliczyć nie wolno: wartość własnej pracy, grzywny, kary umowne, wartość zaniechanych inwestycji, podatek dochodyw, koszty reprezentacji itp.
• Odpisy amortyzacyjne - działają podobnie do kosztów, polegają na woeloletnim, sukcesywnym pomnijeszaniu przychodów w związku ze spadkiem wartości środków trwałych używanych w dział. gosp. Amortyzacja gdy czas używania środka dłuższy niż rok.
• Stratę odlicza się od dochodu z tego samego źródła przy PIT. Ma sięna to 5 lat, rocznie nie więcje niż 50%.
• rodzaje kategori przychodów (przykłady): przychody ze stosunku pracy, z pozarolniczej dział. gosp., z działalności wykonywanej osobiście, z działów specjalnych produkcji rolnej, ze sprzedaży nieruchomości, ze sprzedażdy ruchomości, z giełdy, z najmu, z praw autorskich i inne.

systemy obliczania PIT i stawki:

• metoda kumulacji i metoda liniowa. Ta pierwsze jest metodą wiodącą.
• Metoda kumulacji (sposób klasyczny, opodatkowanie wg skali): obliczanie przychodu, pomniejszanie go o koszty uzyskania w celu otrzymania dochodu, kumulacja wszytkich dochodów, odjęcie ulg od dochodu: dostajemy podstawę obliczenia podatku. Do niej stosujemy jedną z 2. stawek podatkowych 18% jak dochó mniejszy niż 85 528zł i 32% jak większy. Potem jeszcze odejmujemy ulgi od podatku, a na końcu porównujemy to z zaliczkami.
• Metoda liniowa tylko do zamkniętego karalogu przychodów. 1) dochody z nieruchomości, 2) kapitałów i z giełdy, 3) z zagranicznej spółki uzyskiwanych przez rezydenta = 19% oraz z 4) przychodów z wygranych: 10% i 5) przychodów ze źródeł nieujawnionych: 75%
• W przypadku dział. gosp. 3 metody. Oprócz powyższych (gdzie liniowa 19%) jeszcze ryczałtowa przyjmująca formę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej.
• W przypadku rolników prowadzących działy specjalne również odrębne zasady.

ulgi:

• dwa rodzaje, odliczane od dochodu i od podatku
• od dochodu: składki na ZUS, darowizny na rzecz org. poż. publ., na cele kultu religijnego; ulga internetowa, ulga rehablitycyjna, ulga technologiczna itp.
• od podatku: składka na NFZ, ulga abolicyjna, ulga rodzinna, 1% na rzecz org. poż. publ. (ulga ostatnia w kolejności)

formalności podatkowe:

• samoobliczanie, ale w przypadku emerytów i rencistów którzy nie będą koszystać z odliczeń podatkowych i preferecyjnych form wspólnego opodatkowania i nie osiągnęli przychodu spoza emerytury lub renty - oblicza podatek i skłąda zeznanie ZUS
• przy ryczałcie i przy obliczaniu zaliczek podatkowych zastosowanie płatnika: pracodawca zazwyczaj.
• nadpłatę zwraca się w ciągu 3 miesięcy od złożenia zeznania podatkowego
• niedopłatę należy pokryć do 30 kwietnia następnego roku